Het keuren van de speldoos

Iedereen zit vol verwachting rond de tafel. De doos gaat open en er wordt een zachtplastic ‘totem’ opgevist, een rond elektronisch toestel en een pak kaarten die identiek blijkt aan die uit de niet elektronische versie.

De helft van het gezelschap speelde eerder al Jungle Speed, maar wat verwachten ze van deze nieuwe uitgave? Willemien is wantrouwig. “Het is een fantastisch spel, maar wat kan het toestel daaraan toevoegen?” Jakob volgt Willemien “Ik ben geen fan van gezelschapsspellen met elektrische onderdelen. Niet alleen omdat je telkens op zoek moet naar batterijen. Bankkaarten, lichtgevende of sprekende spelborden hoeven voor mij niet”. Sabine en Hilde speelden nog nooit het origineel maar zijn vol verwachting. “Iedereen is vol lof over Jungle Speed, we zijn er zeker van dat de elektronische versie ook leuk is.” Ook Laura heeft er vertrouwen in: “Het origineel is goed, dan zal deze versie ook goed zijn.”

Elektronische sokkel

Het spel start. Elke speler heeft een trekstapel waarvan ze elk om beurt een kaart omdraaien en op hun aflegstapel leggen. Zie je bij een andere speler een kaart met hetzelfde symbool als op jouw kaart, dan grijp je zo snel je kunt de plastic totem van zijn elektronische sokkel. Ben jij de snelste, dan legt de verliezer zowel jouw als zijn eigen opengedraaide kaarten onderaan zijn trekstapel. De verliezer van het duel start de nieuwe ronde. Net dezelfde spelregels dus als in het origineel. Maar er is meer …

Iedereen is vol lof over Jungle Speed, we zijn er zeker van dat de elektronische versie ook leuk is

In het midden vinden we een sokkel met daarop de totem. Zolang de totem op zijn sokkel staat, krijgen de spelers opdrachten te horen. Zo kan het gebeuren dat de sokkel: “Kleuren!” roept, waarna je niet meer op de vorm van je symbool let, maar op de kleur ervan. Bovendien komen enkele van de opdrachten die je krijgt, overeen met de speciale kaarten uit het origineel (die in deze versie niet gebruikt worden. Ze worden wel bijgeleverd … voor mocht je geen batterijen vinden).

Totale chaos

Hilde start het spel en al snel worden de eerste duels uitgevochten. Kaarten veranderen van eigenaar en trekstapels groeien en krimpen. Sabine en Hilde hebben al snel door hoe de vork aan de steel zit en spelen mee alsof ze het spel al jaren kennen. Iedereen zit op de rand van zijn stoel en de spanning stijgt terwijl de kaarten worden omgedraaid. Ineens begint de sokkel te zingen. Op de zang na is de stilte te snijden tot de gong klinkt. Iedereen grijpt en maait naar de totem. Na een moment van totale chaos blijkt Willemien de totem te hebben. Maar dat verliep niet geheel zonder ongelukken.

Laura is rechtgesprongen en wappert heftig met haar pijnlijke vingers. Gelukkig blijft de schade beperkt. Pijnlijke vingers zijn zeker niet uitzonderlijk bij een potje Jungle Speed, net als lachbuien. Als de spanning stijgt, is de ontlading des te groter en fouten die je maakt zijn des te grappiger. We moeten het spel even stilleggen als Hilde niet uit haar lachbui raakt, en iedereen erin meesleurt.

Pijnlijke vingers zijn zeker niet uitzonderlijk bij een potje Jungle Speed, net als lachbuien

Victorie voor de debutant

Sabine draait haar laatste kaart om, maar zolang de opengedraaide kaarten voor haar blijven liggen, is ze niet gewonnen. Dan zegt de sokkel “Toooooooooootietadadadieda”. Jakob dacht ‘totem’ gehoord te hebben en grijpt. Maar … ‘Een speler die de totem grijpt (of doet vallen) wanneer hij dat niet mag, neemt nederig en zonder aarzelen alle kaarten die alle spelers afgelegd hebben’, zo zeggen de spelregels. Jakob krijgt een grote stapel kaarten en bezorgt Sabine daarmee de overwinning. Victorie voor de debutant.

Na dit spelletje volgen er nog vele, tot de slaap komt en de dag voorbij is. De elektronische sokkel blijft tot het einde meedoen.

De ‘points of the jury’

Sabine

“We hebben hard gestreden en hard gelachen. Als je met een groep mensen zoveel plezier maakt, kan je achteraf niet anders besluiten dat het een goed spel is. Maar om toch een beetje kritiek te geven, vond ik de ingesproken stem wat te stil.”

Hilde

“Ik vond het ook te stil. Ik ben al een jaartje ouder en had wel eens moeite om de opdracht goed te horen. Maar ik ben wel helemaal fan! Binnenkort vind je deze doos of zijn origineel in mijn spellenkast.”

Jakob

“Ik was sceptisch, maar werd aangenaam verrast. Het spel speelt minstens even vlot als zijn voorganger en enkele van de opdrachten zijn hilarisch. Ik blijf wel een beetje bij mijn standpunt, batterijen horen niet echt bij een gezelschapsspel. Maar het toestel heeft mij niet gestoord.”

Laura

“Ik was Jungle Speed een beetje beu gespeeld, maar met de elektronische sokkel krijgen de spelers nieuwe opdrachten. Voor mij geeft het een nieuwe twist aan het spel waardoor ik het terug meer wil spelen. Een geslaagde heruitgave!”

Willemien

“Ik vond het super. Ik speel heel graag Jungle Speed en pas zeker niet voor deze uitgave. Maar met de basisuitgave heb ik evenveel plezier.”

7 Wonders (Repos Production/ Asmodee): De Gouden Ludo (BE)

Het Grote Basisschoolspel (Noordhoff): Speelgoed van het jaar (NL) – 8-12 jaar

Trivial Pursuit: Wedden dat je ‘t Weet (Hasbro): Speelgoed van het jaar (NL) – 12+ jaar

Simon Flash (Hasbro): Speelgoed van het jaar (BE) – Elektronische spellen

Boggle Flash (Hasbro): Speelgoed van het jaar (BE) – Gezelschapsspellen 8 jaar +

Geestenjacht (Megableu / Asmodee): Speelgoed van het jaar (BE) – Gezelschapsspellen voor kinderen

Penguins on Ice (Smart): Speelgoed van het jaar (BE) – Denk- en logicaspellen

Trucky 3 (Smart): Fun Award (BE) – Meisjes 3-6 jaar

Ring L Ding (999 games): Fun Award (BE) – Gezelschapsspellen

Qwirkle (Productief BV / Asmodee): Spiel des Jahres (D)

Me Tarzan, you …

‘‘Me Tarzan, you Jane’, grom ik. En zelfzeker wandel ik in mijn tijgervelletje door de woonkamer. Met een uitdrukking van totale verbazing kijkt mijn vriendin me aan. Het wordt haar meteen duidelijk dat het spel deze avond niet gaat over handel drijven in Oost-Indische specerijen. Voorbereiding: één set geurkaarsen: check!, massageolie: check!, gordijnen dicht: check!

We openen als eerste de doos Love Cubes ‘Tarzan & Jane’. Uit een mysterieus zwart zakje komen twee dobbelstenen en drie boekjes tevoorschijn. Zij bepalen voor ons een liefdesscenario aan de hand van ‘Wie, Hoe en Wat’. De boekjes bevatten elk spannende vragen, opdrachten en afbeeldingen. Met de dobbelstenen bepaal je op welke pagina je terecht komt en dit blijf je doen tot er een afbeelding verschijnt die een onderdeel vormt van het avontuur. Dit herhaal je tot je voor alle drie de boekjes een afbeelding te zien krijgt. Gezien de jeugdige leeftijd van enkele lezers zet ik jullie alvast met enkele brave termen aan het dromen: Xtra-wild, vreemde plaats, Dirty talking, bondage, Ssst, zonder geluid.

Een nieuwe set geurkaarsen …

Na een goede nachtrust zijn we klaar om het eens over de meer romantische boeg te gooien met Lovecubes: ‘Romeo & Juliet’. Voor de gelegenheid doet de salontafel dienst als balkon, en poets ik vlug enkele oneliners uit het oeuvre van Shakespeare op.

Deze keer bevat het doosje twee nieuwe mysterieuze boekjes en een spelbord met afbeeldingen van witte en zwarte maskers. Om de beurt gooi je met de dobbelsteen, en verplaats je jouw pion. Indien je op een wit masker terecht komt, moet je een vraag beantwoorden, bij een zwart masker wacht je een opdracht. Je partner beslist of je antwoord juist is en of de opdracht correct is uitgevoerd. Is dit niet het geval, dan moet je enkele plaatsen achteruit. Heb je het spel verloren? Dan moet je een liefdesstraf uitvoeren uit één van de boekjes. De dobbelsteen beslist welke.

Voor één keer ben ik dolgelukkig dat ik het spel verloor. ‘Uit artistiek oogpunt’ titelt mijn straf … en ik steek alvast mijn nieuwe set geurkaarsen aan.

‘Spel in Zicht’ beoordeling

Love Cubes: Romeo & Juliet en Tarzan & Jane zijn twee leuke varianten uit de Lovecubes reeks. Elk met een eigen benadering die bijdraagt tot een romantisch scenario dat je naar eigen zin en wensen kan invullen. De boekjes bevatten leuke vragen en opdrachten, waardoor je elkaar nog beter leert kennen of herontdekken.

Deze keer geen winnaars of verliezers maar een leuke avond … eeuh … spelplezier, voor jou en je … eeuh … partner. O ja, en wat de herspeelbaarheid betreft: één set geurkaarsen is niet voldoende.

Roze stewardesje

In de speldoos, krijg je maar liefst 208 LEGO steentjes in 9 verschillende kleuren. Het ziet er een beetje overweldigend uit, maar het opbouwen van het spelcircuit neemt slechts een paar minuutjes in beslag. En het is nog leuk ook! Eén van de vier hoeken van het circuit is de startplaats én finish voor 8 unieke speelfiguurtjes. Je kiest uit o.a. een rode ninja, een paars skelet, een groen ruimtemannetje of een roos stewardesje.

De speler die aan de beurt is, gooit de dobbelsteen. Met groen spring je vooruit naar het eerstvolgende groene steentje op het circuit. Alle andere kleuren staan voor een uitdaging. Daarbij moet je eerst een steen van de gegooide kleur aanbouwen op het eerstvolgende vrije veld, verplaats je jouw speelfiguur naar het eerstvolgende steentje in die kleur en speel je de bijhorende uitdaging. De winnaar van die uitdaging springt verder naar het eerstvolgende groene blokje.

Alle kleuren van de regenboog

Bij de paarse uitdaging bouwt de uitdager een grillige vorm met 8 steentjes in zijn kleur. De andere spelers proberen ook elk met 8 steentjes in hun eigen kleur de constructie van de uitdager zo snel mogelijk en vooral correct na te bouwen. Oranje staat voor steentjes bluffen. Hierbij neemt iedereen zonder dat de anderen het zien 3 willekeurige steentjes en probeert daarna te raden hoeveel er in totaal door alle spelers samen van 1 kleur verborgen zijn. Steentjes gooien doen we bij de rode uitdaging. De dobbelsteen wordt door de uitdager in het midden gelegd. Iedereen krijgt nu 1 kans om met een steentje van zijn kleur zo dicht mogelijk bij de dobbelsteen te gooien. En er zijn nog twee uitdagingen. Wat deze zijn, moet je zelf ontdekken.

De speler die als eerste de finish bereikt en daarbij de laatste uitdaging wint, neemt trots de gouden trofee in ontvangst en mag zichzelf LEGO Kampioen noemen. Of toch tot iemand de titel van hem overneemt in een volgende strijd …

‘Spel in Zicht’ beoordeling

Construisci e gioca. Build and play. Oftewel bouwen en spelen. Daar draait het in dit familiespel om. Doordat je constant met de steentjes bezig bent, krijg je een echt ‘LEGO gevoel’. Het circuit wordt tijdens het spelen stap voor stap uitgebouwd. De uitdagingen zijn gevarieerd en actief. Je past ze bovendien makkelijk aan het gezelschap aan.

Ook de dobbelsteen kan je aanpassen met de extra vakjes die voorzien zijn. Er is bijvoorbeeld nog een vlakje met een piraat voorzien en een plaatje met een vraagteken. Bij deze extra’s horen uiteraard enkele nieuwe uitdagingen en regels. Tot slot kan je zelfs het circuit groter of kleiner maken. Mogelijkheden zat dus. En dat maakt het alleen maar interessanter.

Starter, Junior, Expert, Master

Hoe eenvoudig kan een spel zijn? In de speldoos vind je een houder, 18 kleurige speelplaatjes, een opdrachtenboek en een handleiding. Die laatste is zelfs zo goed als overbodig. Het spelmateriaal is zo duidelijk en uitnodigend, dat we direct starten zonder eerst de handleiding te lezen. In een wip is het namelijk duidelijk wat de bedoeling is.

Maar wees gerust, voor we aan deze bespreking begonnen, namen we de spelregels nog eens grondig door. We geven ze u graag mee.

In het opdrachtenboekje vind je 100 opgaven, netjes verdeeld over vier moeilijkheids­categorieën. Van Starter over Junior tot Expert en uiteindelijk Master, voor wie het spelletje helemaal onder de knie heeft. Op de 18 doorzichtige plastic plaatjes staan evenveel verschillende vormen in 9 verschillende kleuren. Om vlot te spelen, leg je alle plaatjes open voor je neer. Let er op dat ze steeds met de gedrukte (gekleurde) zijde naar boven moeten geplaatst worden.

Op zoek naar de juiste figuur, oriëntatie én volgorde …

Je plaatst de houder voor je en kiest een opdracht uit het boekje. Vervolgens tracht je de afgebeelde figuur identiek na te bouwen met de plastic plaatjes. Hiervoor kies je de juiste plaatjes en stapelt ze in de juiste richting en volgorde opeen. Zo probeer je de gevraagde figuur te vormen. Gelukt? Probeer dan de volgende figuur, of ga meteen over naar een moeilijkere categorie. Met het stijgen van de moeilijkheidsgraad neemt ook de hoeveelheid kleuren en plaatjes per opdracht toe. Gissen en missen is dan soms de enige strategie die overblijft.

‘Spel in Zicht’ beoordeling

Colour Code blinkt uit door zijn eenvoud. Rechttoe rechtaan, what you see is what you get. Kinderen kunnen er meteen mee aan de slag en zelfs de allerkleinsten vinden opdrachten op maat. Reken maar dat ze glunderen van trots bij het oplossen van hun puzzel. Maar niet alleen kinderen, ook iedereen die houdt van denkspellen en raadsels zal zeker plezier beleven aan Colour Code. Al willen we wel opmerken dat zelfs het moeilijkste level voor diehards toch iets te makkelijk kan zijn.

Ook in het spelmateriaal wordt de lijn van eenvoud doorgetrokken: stevige en kleurrijke plaatjes en een handige houder. Meer moet dat niet zijn. Een ideaal geschenk dus voor de komende feestperiode. Wie niet goed is in ruimtelijk denken, vindt in dit spel een speelse manier om te oefenen. En wie helemaal weg is van ruimtelijke raadsels, gaat in één ruk door tot alle Master-figuren gekraakt zijn.

Drie verschillende spelvormen

Elektronische spellen schieten als paddenstoelen uit de grond. Speelgoedfabrikant Hasbro brengt dit jaar een aantal spellen uit in ‘flash’ versie; waaronder de klassieker Boggle. Fans van het oude Boggle zullen zien dat er heel wat meer mogelijkheden zijn met deze Boggle Flash. In het kleine zwarte doosje vind je compacte spelregels en vijf blokjes met een schermpje. Om te starten leg je de blokjes naast elkaar, met de zijkanten tegen elkaar. Je moet alle blokjes aanleggen via hun aan/uit knopje en dan zie je het 1-2-3 menu verschijnen. Er zijn drie verschillende spelvormen die je kiest door op het betreffende blokje te drukken.

5 seconden bonustijd

Kies spel 1 in het 1-2-3 menu om Boggle Flash te spelen. Deze variant lijkt het meest op de orginele Boggle, maar is wel maar voor één speler. Doel is om zoveel mogelijk 3-, 4- of 5-letterwoorden te vinden met de vijf letters die op de blokjes komen binnen een bepaalde tijd. Leg de blokjes naast elkaar om woorden te vormen. Hoor je een piep en knipperen de letters, dan scoor je. Als je een woord maakt dat correct is, maar waarvoor je reeds punten kreeg dan piepen de blokjes wel, maar knipperen ze niet. Voor elk 5-letterwoord dat je maakt krijg je bovendien 5 seconden bonustijd. Je krijgt één punt voor elk woord je maakt. Je score (SCR) voor dit spel wordt getoond en daarna krijg je de maximale score (MAX) te zien. Hoeveel woorden maak jij met R T A E K?

Boggle 5- letter flash

Als je op het blokje met 2 drukt, dan speel je de 5-letter flash. Ook hier speel je alleen. Je doel is om zoveel moeilijk punten te scoren door voor elke lettermix een 5-letterwoord te vinden. Elk blokje toont één letter. Je moet de blokjes in de juiste volgorde leggen zodat ze een 5-letterwoord vormen. Als je dat lukt, tonen de blokjes 5 nieuwe letters. Heb je geen correct woord kunnen puzzelen binnen de tijd, dan loopt het spel af. De blokjes tonen je de oplossing, gevolgd door je score.

In de derde spelvariant, Boggle Flash doorgeven, speel je ditzelfde spel, maar met meerdere spelers. Om de beurt proberen de spelers 5-letterwoorden te maken met de blokjes. Een speler valt af als hij/zij dit niet binnen de tijd kan.

‘Spel in Zicht’ beoordeling

De grote meerwaarde van deze Flash-variant van de klassieker Boggle is dat je het alleen kan spelen én dat er geen discussies meer zijn over woorden die wel of niet aanvaard worden. Wie niet graag puzzelt maar wel vingervlug is, kan de blokjes bovendien gewoon heel snel in steeds verschillende volgordes naast elkaar leggen. Ook dat levert je veel punten op! En je kan ook alle spelletjes met vier blokjes spelen in plaats van vijf.

Dit kleine doosje past werkelijk overal in. Niets houdt je dus tegen om het mee te nemen op de trein of op vakantie. Wel jammer dat je het geluid niet kan uitschakelen. De blokjes werken op batterijtjes. Maar deze gaan erg lang mee en schakelen bovendien automatisch uit als je drie minuten niet speelt. Een uitdaging voor puzzelaars in een klein zwart doosje, dat is Boggle Flash!

Twee kleine voetjes. En tien tenen. Papa telde ze meteen nadat kleine Eya een paar maanden geleden het daglicht zag. Toen ze ook nog tien vingertjes bleek te hebben, slaakte hij een zucht van verlichting en keek ons beiden dan zo verliefd aan dat ik meteen alle weeën vergat. Dat was vijf maanden geleden.

Nu wandel ik met kleine Eya in mijn armen, zachtjes op en neer wiegend langs onze spellenkast in de living. De ruimte tussen de kast en de tafel, van de salon tot haar wieg is mijn favoriete wandelparcours. En ook dat van Eya (niet dat ze kan protesteren). Cargo Noir, Stenen tijdperk, Goa, Dixit … allemaal kleurrijke dozen die een nieuw doel kregen: het afleiden van de baby. Op een rustgevende toon noem ik de spellentitels op die ze ziet. En voila, de oogjes gaan al dicht. Ik kan bijna niet wachten tot ze groot genoeg is om samen met haar te spelen …

Met schrik denk ik aan peuters met valse wimpers die nog geforceerder lachen dan Eddy Wally

‘Maar wat als ze niet graag spelletjes speelt?’, vroegen vrienden me onlangs. Tja. Daar had ik nog niet over nagedacht. Blijkbaar is het de wens van vele ouders dat hun kinderen in hun voetsporen treden. Of nog straffer: dat ze de dromen van hun ouders waarmaken. Of hun nageslacht dat nu wil of niet.

Met schrik denk ik aan de minimissverkiezingen met baby’s die een fake bruine teint opgespoten krijgen. Aan peuters met valse wimpers die nog geforceerder lachen dan Eddy Wally. Jongens die drie keer per week op het gevreesde voetbalplein hun uiterste best doen en niets anders dan geschreeuw te horen krijgen van hun trainer. Gevolgd door commentaar van hun opgezweepte hooligan-vader. Dat moeten we koste wat het kost vermijden.

Maar toch … het zou leuk zijn als ze opgroeit tot spellenliefhebber. Dan kunnen we samen met haar vriendinnen en liefjes tot een stuk in de nacht spelen. Misschien wordt ze zelfs een bekroonde spellenontwerpster. Of redactrice bij een spellenmagazine.

In tussentijd kan ik haar alvast de goede richting uitsturen. Zolang het niet de spuigaten uitloopt, kan een heel klein beetje manipulatie toch geen kwaad? Als ze ouder is, zullen we samen met haar spellenbeurzen bezoeken en zal de Sint elk jaar koppig een nieuwe speldoos brengen. Jong geleerd is immers oud gedaan. Maar das voor later. Nu blijf ik met haar op mijn schouder ijsberen. Heen en weer. Langs onze spellenkast.

‘Wie wat waar?’ speelt mooi in op onze kleinste sloddervosjes. Met dit kaartspel kan je drie- tot zesjarigen inwijden in het opruimprincipe. De speldoos bevat een puzzelspelbord met pijl, 25 kaartjes met allerlei spulletjes uit huis en 1 sloddervospion. Met deze inhoud kan je drie spelvarianten spelen.

Weet jij in welke kamer de spulletjes thuishoren?

De eerste variant is een kennismaking. Samen maak je een ontdekkingstocht door het hele huis. Eerst leren de kinderen in welke kamer alle spulletjes thuishoren. De kaartjes worden op één stapel gelegd. Om beurt neemt elk kind een kaartje van de stapel en benoemt wat erop staat en in welke ruimte hij of zij het kaartje wil opruimen. Om te controleren of het goed is, draai je het kaartje om. De kleur op de achterzijde komt overeen met de kleur van de ruimte.

Stoute sloddervosspion

In de tweede variant proberen de kinderen samen zo snel mogelijk al hun spulletjes op te bergen in de juiste ruimte. Dit doen ze door te draaien aan de pijl. Die geeft aan in welke ruimte het kind een kaartje mag opbergen. Stopt de pijl op de zolder, dan hebben de kids pech! Dan gaat sloddervos een vakje vooruit. Als alle spelers hun kaartjes hebben opgeruimd voordat de sloddervospion op het laatste vakje staat, dan wint iedereen (behalve sloddervos). Als sloddervos het laatste vakje bereikt en niet alle spelers hun kaartjes konden opruimen, dan verliezen alle spelers (behalve sloddervos).

Opgeruimd staat niet alleen netjes!

In de derde spelvariant spelen de kinderen tegen elkaar en ruimen ze niet hun eigen spulletjes op maar die van anderen. Het kind dat de meeste kaartjes overheeft als de sloddervospion op het laatste vakje komt, wint.

‘Spel in Zicht’ beoordeling

‘Wie wat waar’? is een leuk educatief spel voor kleinere kinderen. Waar de eerste spelvariant de allerkleinsten leert hun woordenschat uit te breiden met verschillende kamers en spulletjes, helpt de tweede spelvariant kinderen om op een prettige manier samen te spelen. De derde variant is meer competitief en bedoeld voor de oudere spelerts die al memoriserend de spulletjes van hun tegenspelers moeten opruimen.

Dit spel oefent het linken van tekeningen aan begrippen en ruimtes. Mooi meegenomen als je kinderen wil leren waar in huis bepaalde spullen thuishoren. Een basis van het opruimprincipe voor kleine kinderen is dat jullie samen opruimen en de taken verdelen (“Jij de auto’s, ik de puzzels” of ‘Jij de kleren in de badkamer, ik de eettafel”). Daarnaast leren kinderen wat een sloddervos is. Dit alles kan je achteraf heel speels en ‘real life’ thuis verderzetten.

Laat een reactie na op onze facebookpagina!

Als stamhoofd in de prehistorie probeer je van jouw stam de grootste te maken. Dit doe je door je volk goed te voeden. Om aan het nodige voedsel te komen, moet je kennis vergaren, werktuigen ontwikkelen en op zoek gaan naar nieuwe jachtvelden. Wie aan het eind de grootste stam heeft, wint.

Eerst een nieuw werktuig, dan op jacht

Elke speelronde verloopt op dezelfde manier. Eerst kan iedere speler een nieuwe technologie ontwikkelen. Dat kan een werktuig zijn, maar ook kennis. Iedere stam mag maximaal drie werktuigen bezitten, maar kennis is onbeperkt. Heb je geen vuur, dan bederft een deel van je voedsel. Daarna verzamelen de stammen voedsel. De hoeveelheid is afhankelijk van de werktuigen die je bezit en de jachtvelden die je hebt gevonden. De kleinste stammen mogen eerst. En natuurlijk geldt: op is op. Na de jacht wordt er gegeten. Dan is het tijd om op zoek te gaan naar nieuwe jachtvelden. Daar heb je nieuwe stamleden voor nodig. Groeit een stam tot 13 stamleden, dan is het spel bijna ten einde. Elke ronde eindigt met wat administratie, waarbij onder andere de beschikbare technologieën worden aangepast voor een nieuwe speelronde.

Hoogspanning gestroomlijnd

Je herkent duidelijk dat het spel een bewerking is van Hoogspanning. Het spelverloop is herkenbaar, maar toch op enkele punten aangepast. Zo is het veilingsysteem voor het verkrijgen van technologie vereenvoudigd, waardoor dit sneller verloopt. Het spelbord is variabel, zodat het makkelijk aan te passen is aan het aantal spelers. De beginposities zijn zo elke keer anders. Ook moet er in De Eerste Vonken gerekend worden, maar veel minder dan in het origineel. De berekeningen zijn niet moeilijk, maar moeten wel het hele spel worden gedaan.

‘Spel in Zicht’ beoordeling

Het prijswinnende spel Hoogspanning werd met Eerste Vonken geteleporteerd naar het stenen tijdperk. Het is geen nieuwe uitbreiding, maar een volledig zelfstandig spel. Een voordeel is dat het een stuk sneller speelt en daardoor toegankelijker is dan het origineel. Het spel barst van de interactie, niet alleen bij het verkrijgen van nieuwe werktuigen, maar ook bij het bezetten van nieuwe jachtvelden en het verzamelen van voedsel.

Eerste Vonken is uitermate geschikt voor gelegenheidsspelers die iets meer willen, maar ook ervaren spelers kunnen hier hun ding kwijt. En je kunt het ook nog eens met 6 spelers spelen. Het spelmateriaal is van prima kwaliteit: leuke illustraties op de kaarten, houten voedsel­fiches in verschillende vormen, stevige kartonnen bordtegels … Ik kan alleen maar zeggen: aanschaffen!

Was ik maar iets jonger …

Bij heel wat spellen ben je als startspeler flink in het voor- of nadeel. Indien dit zo is, vinden we in de spelregels bijna steevast een welafgelijnde manier om de startspeler te bepalen. Soms zeer eenvoudig, soms complex. De absolute klassieker is: ‘De jongste speler begint’. Indien je dit leest, kan je er donder op zeggen dat de startspeler (licht) in het voordeel is. Door dit pluspunt aan de benjamin van de groep toe te kennen, hebben andere spelers daar meestal weinig moeite mee. Omgekeerd zien we soms dat de oudste speler het spel op gang moet brengen. Ga maar na: in dit geval mag je er vrijwel zeker van zijn dat er een licht nadeel verbonden is aan startspeler zijn.

De teerling is geworpen

Bij spellen waarin geen specifiek voor- of nadeel verbonden is aan de startvolgorde, wordt de startspeler (te) vaak bepaald door wie de meeste ogen gooit bij een worp met de dobbelsteen. Geen discussie, het lot beslist. Toch een beetje flauw, niet? Wij geven graag een aantal alternatieven voor de dobbelsteenworp.

Neem van elke speler een spelstuk/pion op handen. Schud even goed en laat dan één stuk uit de handen glippen. De eigenaar van dit spelstuk start. Je kan ook van iedere speler een spelstuk/pion in de handen nemen, een centraal punt op het – nog lege – spelbord bepalen en alle spelstukken laten vallen. De speler wiens stuk het dichtst bij het centrale punt belandt, start. Of neem van iedere speler een spelstuk/pion en verdeel die over jouw twee gesloten handen. Laat iemand een hand kiezen. Deze hand wordt geopend en de stukken die erin zitten blijven in de running. Ze worden opnieuw verdeeld over beide handen, de andere vallen af. Ga door tot er slechts één overblijft. Deze bepaalt de startspeler. En indien het voor de meeste spelers om een nieuw spel gaat, kan het aangewezen zijn om de persoon die het wél al kent te laten starten. Zo krijgen de anderen een voorbeeld van hoe een beurt in zijn werk gaat.

Startplayer

Een absolute aanrader is ‘Startplayer’, een uitgave van Z-man Games. Ontwikkeld met slechts één doel: de startspeler in om het even welk spel bepalen. Om geen tijd te verliezen, maar vooral om een spel met een vrolijke noot te laten starten, trek je één van de 54 kaarten uit het doosje en je weet meteen wie het spel mag beginnen. Op de kaarten staan zinnen als: “Wie de meeste sproeten heeft, begint het spel” of “Wie het laatst met zijn mama sprak, is de startspeler”. Leuk, snel en vooral grappig dus. Leuk om weten: er bestaat een applicatie voor smartphones van Startplayer. Deze kan gedownload worden in de iTunes-store. Een tof hebbeding voor spelfanaten met een fancy smartphone.

De ideale startspeler

Bij heel wat spellen maakt het niet zoveel uit of je nu als eerste of derde aan de beurt komt. In de handleidingen van deze spellen staan dan ook vaak grappige methodes om de startspeler te bepalen. De ene al absurder dan de andere. Zo start, bijvoorbeeld, de speler die het best het krassen van een raaf nadoet bij het spel ‘Boomgaard’ (Haba). Wij gooiden alle manieren om de startspeler te bepalen op een hoop en schudden ze goed door elkaar. Vervolgens lieten we er een statisticus op los en gingen met dat resultaat naar een profiler. We presenteren u dan ook met trots:

Profiel van de ideale startspeler

Naam: Startspeler, de ideale

Nationaliteit: Van Egyptische afkomst (Cleopatra)

Fysieke eigenschappen: Kleine gestalte (Ahoi), lange nek (Geharrewar in de sushibar), heel korte haardracht (Dweebies)

Opvallende kenmerken: Zeer religieus (Kathedraal), nog wat zwakjes na recent doorgemaakte ziekte (Pandemie)

Beroep: Matroos (Cargo Noir)

Niet te verwarren met: Piratenkapitein (Cartagena)

Hobby’s: Gezelschapsspellenliefhebber (Cash’n Guns), vogelimitator (Boomgaard), fotografie (Loch Ness), dierenliefhebber (Beestige Beesten)

Houdt van reizen, vooral citytrips (Ticket to Ride)

Huisdier: Olifant (Bombay)

Recent gespot in: Het circus (Drum Roll), de dierentuin (Beestige Beesten), Griekenland (Zeus en Hera), Ierland (Keltis)

Zelf aan de slag

Er bestaan dus honderden manieren om de startspeler aan te duiden. Maar wat houdt je tegen om er zelf nog meer te verzinnen? Met een beetje creativiteit kom je al snel tot één of meer ingenieuze manieren om een startspeler te bepalen. Dit komt de sfeer aan tafel meteen ten goede. Een voorbeeld om jullie op weg te helpen: bij het avontuurlijke bordspel Tikal begint diegene die het eerst de verborgen schat in de woonkamer vindt. Chaos, maar vooral plezier verzekerd. En nu is het aan jullie. Succes!

Money & world dominiation

In dit strategische bordspel kruip je in de huid van een machtige investeerder die geld pompt in één of meerdere van de zes grootmachten. Maar de naties zijn slechts pionnen in een verraderlijk spel. Als investeerder ben je enkel uit op geld en wereldcontrole. Het welzijn van de naties is dan ook het laatste van je zorgen.

Afhankelijk van het aantal spelers, krijg je een startkapitaal en één of twee obligaties. Op het spelbord zien we de wereldkaart, het machtsspoor, de belastingtabel en het ‘rondeel’. Dit laatste is een soort actiekompas, verdeeld in acht vakken met acties: importeren, productie (2x), manoeuvre (2x), taxatie, fabriek en investeerder. De zes naties krijgen elk twee fabrieken en wat geld in de staatskas.

Oorlog en vrede

Rusland brengt het spel op gang, nadien komen de andere wereldmachten – en dus niet de spelers! – afwisselend aan de beurt. De speler met de meeste Russische obligaties krijgt de vlagtegel van de natie en plaatst de Russische marker op één van de vakken in het rondeel. Dit bepaalt welke actie wordt uitgevoerd. Daarna is het de beurt aan de volgende natie: China.

Zonder in detail te treden, leiden de verschillende acties tot o.a. het bouwen, tijdelijk sluiten of zelfs opblazen van fabrieken. Schepen en tanks kunnen door de naties geproduceerd of gekocht worden. Hier en daar wordt een oorlog uitgevochten of vrede gesloten. De investeerders ontvangen rente voor hun obligaties en kunnen nieuwe obligaties kopen. En dan wordt nog belasting betaald. Deze actie bepaalt de opbrengst voor de natie, betaalt de soldij en deelt machtspunten uit. En die machtspunten bepalen de speelduur van Imperial 2030. Zodra één van de zes naties 25 machtspunten verzamelde, loopt het spel af. Er volgt dan een slottelling van het kapitaal. De speler/investeerder die het meeste geld bezit, wint.

‘Spel in Zicht’ beoordeling

Imperial 2030 is een tactisch bordspel voor liefhebbers van zwaardere spellen. Je investeert in één of meerdere van jouw naties, maar voor je het goed en wel beseft, gaat iemand anders met jouw wereldmacht lopen. Hierdoor sta je plots eenzaam in de kou en moet je jouw tactiek helemaal bijsturen. Frustrerend? Voor sommigen ongetwijfeld wel, maar wij vinden het vooral een fijne vondst.

Wie zijn eerste spelletje speelt, weet in het begin wellicht niet goed wat te doen. Het feit dat er geen vaste spelersvolgorde is, versterkt dit hulpeloze gevoel. Toch leer je al spelende heel snel het spelmechanisme kennen. Bovendien krijg je naast het spelregelboekje ook een grondig uitgewerkt spelvoorbeeld. Laat je niet afschrikken door de lange speelduur en de vele tactische mogelijkheden: Imperial 2030 is een hype in spellenland, en daar is meestal een reden voor.

Of misschien nog niet… Maar als we niet wakker schieten, gaan we pijlsnel richting afgrond. Hoe lang moeten we nog vasthouden aan kernenergie en niet hernieuwbare energie? Dat is de bezorgdheid van de mensen van Solar Zonder Grenzen. Een groothartig project dat de wereld steunt door ziekenhuizen en scholen te voorzien van energie waar ze dat nog niet hadden. Om hun projecten te ondersteunen, brengen ze nu Ecoduel uit. Een confronterend bordspel voor elektriciteitsgebruikers.

De grijsgroene zone

Het spel begint met een kerncentrale, twee steenkoolcentrales en een gascentrale per persoon. Dit zijn de grijze centrales die afval spuwen op ons land. De kerncentrale lijkt op dat moment nog de beste oplossing: massa’s energie en veel minder vervuiling. Maar dan ineens komt er een kernramp met een stortvloed aan vervuiling. De boodschap is: investeer in groene energie.

Concreet nu

Elke ronde moet een speler energie voorzien aan 20 miljoen verbruikers. Maar eerst mogen de andere spelers concurreren op de markt. De actieve speler kan daarna beslissen welke concurrentie hij aan kan en welke hij zijn gang laat gaan. De €co’s gaan aan het rollen en eens de centrales beginnen te produceren komt er afval: per grijze centrale 2 vakjes vervuiling en voor de kerncentrale 1 (tenzij met een kernramp, dan 1 tot 6). Dat is erg veel waste als je weet dat je maar 25 vakjes hebt. Als je vaak je grijze centrales gebruikt, waar je trouwens niet onderuit kan, heb je al snel een hele hoop afval. Gelukkig kan je dat afval proberen sluikstorten op gebieden van andere spelers. Het afval dat blijft liggen kan je saneren, maar dat is erg duur. Geleidelijk aan zul je dus moeten investeren in windparken, zonneparken, waterkrachtcentrales en biomassacentrales. Die produceren geen afval en leveren overwinningspunten op.

Elke beurt krijg je de kans centrales te bouwen of over te nemen. Je speelt de juiste kaart, schuift met wat co’s en zet je centrale in werking. Na een overname heb je ineens een centrale in het gebied van een andere speler. Inkomsten komen bij jou terecht, afval bij hem.

Die andere speler zal daar niet blij mee zijn, verwacht je dus maar aan massale sluikstortpogingen en gemenigheden uit andere hoeken.

Het spel eindigt wanneer een speler voor 15 miljoen mensen aan groene energie produceert. Of als iemand zijn gebied vol afval ligt.

‘Spel in Zicht’ beoordeling

Ecoduel verrast. Vaak zijn promospellen flauw en onorigineel, maar Ecoduel heeft een strak uitgekiend spelmechanisme waar verschillende tactieken kunnen worden toegepast. Er is bijna nooit een vanzelfsprekende zet en elke beurt moeten er zware keuzes gemaakt worden. Je kan het spel, bijvoorbeeld, ineens eindigen door extreem veel afval te produceren en het te dumpen op andermans grondgebied. De wereld gaat er dan aan, maar je hebt toch lekker gewonnen.

Je krijgt een flinke boterham aan spelregels te verteren. Gelukkig zijn de spelregels klaar en duidelijk uitgeschreven. Voor spelers die een stapje verder willen, is er een kleine variant die het spel langer en tactischer maakt. Ecoduel is dus een stevig bordspel waar je energie moet instoppen, maar veel energie van terug krijgt

Manu is een kind van de jaren ’60. Hij keek met grote ogen naar de maanlanding op TV, luisterde naar The Beatles en speelde bord- en kaartspellen. Want de spel­microbe had niet alleen hem, maar heel zijn familie gebeten. “Elke zondag gingen we op bezoek bij mijn grootouders. En dan was het spellenfeest. Ik leerde er kaartspellen zoals ‘Rikken’ en met de neefjes en nichtjes speelde ik ‘Gele dwerg’, ‘Paardjesspel’ en ‘Mens erger je niet’.”

“Spelen is zijn lang leven, zei grootmoeder dan. En ze had uiteraard gelijk. Enkele decennia later richtte ik met KWB verbond Antwerpen het ‘Oude Spelen Criterium’ op en kwam zo in aanraking met een recent opgerichte spellenclub in Mortsel. Nog geen jaar later stapte ik in het bestuur van de club die nog steeds de naam draagt van het toen erg populaire spel ‘Forum Romanum’ van de nu beroemde spellenauteur Wolfgang Kramer: Forum.”

En dat was het eindpunt. De vraag van één van hun leden om een tweede club te starten in Gent, vormde de directe aanleiding voor het oprichten van een ‘Federatie van Spellenclubs’. Forum Federatie was geboren en in 2006 werd Manu voorzitter.

Elke zondag gingen we op bezoek bij mijn grootouders. En dan was het spellenfeest

Al meer dan tien jaar lang voert FORUM als Federatie actief promotie voor het gezelschapsspel als ontspanningsvorm, pedagogisch instrument en sociaal bindmiddel. Hun uitgangspunt? Spellen zijn zo oud als de mens zelf, en het gezelschapsspel maakt een onafscheidelijk deel uit van de menselijke cultuur.

“Om in onze opzet te slagen, helpen we iedereen die overweegt om een spellenclub op te richten of deze met de hulp van FORUM wil uitbouwen. We promoten gezelschapspellen ook bij mensen die niet in clubverband spelen. Via extra muros activiteiten leggen we spellen uit op locatie. Voor scholen, verenigingen, ondernemingen, overheden, … Op onze site vind je zelfs gratis vertalingen van spelregels. Neem zeker een kijkje op www.forumfederatie.be.”

“En uiteraard organiseren we elk jaar de ‘Dagen van het Gezelschapsspel’, een erg populaire maar vooral gezellige spellenbeurs in Broechem.”