Kubb

KubbTerwijl onze voorouders vermaak zochten in een partijtje krulbollen of gaaischieten, gooiden Provençaalse boeren na het werk een balletje. Dit spelletje, bekend als petanque, zwermde al snel uit over Europa en verder. De laatste jaren krijgt het volksspel ernstige concurrentie van ‘Kubb’. Een superleuk en verslavend werpspel met houten stokken en balkjes, volgens de legende uitgevonden door Zweedse Vikingen.

Heel wat gelegenheidsspelers vonden de weg al naar het spel: vrienden geven elkaar partij in een park, gezinnen zetten kubbs op in hun tuin,… Er zijn in Vlaanderen zelfs een honderdtal clubs waar liefhebbers zich met elkaar meten in lokale, regionale en zelfs internationale tornooien.

In alle maten en gewichten

Grote vereisten zijn er niet om aan Kubb te beginnen. Wie beschikt over een terrein van 8 op 5 meter, met enige bewegingsruimte rondom, kan aan de slag. Meestal wordt gras als ondergrond gekozen, maar ook gravel, zand en zelfs sneeuw komen in aanmerking.

Ook het spelmateriaal is eenvoudig: 6 cilindervormige werpstokken, 10 balken die kubbs worden genoemd, een grote gekroonde balk die de koning voorstelt en 6 stokjes om het veld te markeren.

In een ‘professional’ of ‘competition’ set hebben deze stukken voorgeschreven afmetingen: de werpstokken hebben een lengte van 30 cm en zijn 4,4 cm dik; de kubbs meten 7x7x15 cm; de koning 9x9x30 cm. Ze zijn vervaardigd uit hard en zwaar rubberhout. Goedkopere familieversies hebben vaak kleinere afmetingen en zijn uit lichter (maar ook kwetsbaarder) berken- of dennenhout gemaakt. Semi-pro versies zijn meestal sets met officiële afmetingen in een lichtere houtsoort. Er bestaan zelfs miniversies om op tafel te spelen. Zo kan je zelfs in rotweer lekker aan de slag.

Eerst de kubbs, dan de koning

Zoals het een volksspel betaamt, zijn de regels niet complex. Het afgebakende speelveld wordt met de markeerstokjes netjes in twee gedeeld. Pal in het midden komt de koning en op beide achterlijnen plaats je op ongeveer gelijke afstanden van elkaar vijf kubbs.

De spelers worden in twee teams verdeeld. Je hebt dus minstens twee spelers nodig. Er is geen maximum aantal spelers, maar omdat je met zes werpstokken speelt is het niet handig om met meer dan zes spelers per team te spelen.

Beide teams stellen zich op achter een achterlijn. Daar proberen ze de kubbs aan de overzijde om te gooien met de werpstokken. Per beurt wordt elke werpstok éénmaal gegooid. Gooit jouw team één of meer kubbs om? Dan werpt het andere team deze omgevallen kubb(s) bij het begin van hun beurt in jouw speelhelft. Ze mogen dit tot twee maal proberen. Slagen ze er niet in om de kubb binnen jouw rechthoek te gooien, dan mag jouw team de foutief gegooide kubb zelf in de eigen speelheft plaatsen. Maar wel minstens de lengte van een werpstok verwijderd van de koning of een markeerstok.

De zo gegooide kubbs worden rechtzet, en heten vanaf nu ‘veldkubbs’. Deze moeten eerst sneuvelen vooraleer je mag proberen de kubbs op de achterlijn te raken. Valt er toch een kubb terwijl er nog veldkubbs rechtstaan? Dan wordt deze rechtgezet.

Wanneer het andere team er niet in slaagt om alle veldkubbs in jouw gebied neer te leggen, krijgt jouw team een belangrijk voordeel: je mag de volgende worpen doen vanop de nieuwe, denkbeeldige achterlijn die door de meest vooruitgeschoven veldkubb wordt gemarkeerd.

Let op: omgegooide veldkubbs – ook deze van het andere team – worden steeds door het team aan de beurt in het veld geworpen en moeten eerst worden neergelegd.

Pas als een team alle veldkubbs én kubbs van de tegenpartij, kan omwerpen, mogen ze met de overblijvende werpstokken een aanval op de koning ondernemen. Dat kan uitsluitend van achter de eigen achterlijn. Wanneer de koning valt, win je het spel. Maar… Wie de pech heeft om de koning voortijdig te vellen, verliest het spel.

Technische vaardigheid, tactische kneepjes

Een goede werptechniek is onontbeerlijk om een werpspel te winnen, dat is evident. Maar dat werpen moet wel volgens de regels gebeuren. Alleen een onderhandse worp is geldig; vergeet het dus om een stok vanuit de heup te laten helikopteren (de stok horizontaal laten draaien) om zo trefzekerder te zijn. Molenwieken (de stok verticaal laten draaien) is wel toegestaan.

Het inwerpen van omver gegooide kubbs biedt meer gelegenheid om je technisch kunnen te demonstreren. Best is hierbij om de veldkubbs te groeperen, net over de middellijn. Met de juiste draaibeweging vanuit de pols zorg je ervoor dat ze niet onberekenbaar wegstuiteren. Zo kan je met één werpstok meerdere kubbs tegelijk vellen.

Maar die finesses heb je echt niet nodig om plezier te beleven aan een partijtje kubb met familie of vrienden. Met rechttoe rechtaan gooien en af en toe een portie geluk kom je al heel ver.

  • Aantal: 2 – 6 spelers
  • Duur: 30 minuten
  • Leeftijd: vanaf 7 jaar
  • Auteur: -
  • Uitgever: -

Spel in Zicht beoordeling

De kans is groot dat je al na je eerste spelletje fan bent. De eenvoudige spelregels maken het tot een ideaal spel voor nagenoeg elk gezelschap en zowat elk partijtje kent een spannend verloop. Eén onbegrijpelijke misser of onverwachte treffer en de kansen kunnen plots heel anders liggen.

Het spel laat zich ook makkelijk aan elke doelgroep aanpassen. In competitieverband wordt het een echt teamspel, volledig volgens de regels van de kunst gespeeld met zes spelers die elk een stok mogen werpen. Voor een gezin met kleinere kinderen of de jongste groep in de jeugdbeweging maak je het terrein wat kleiner en kies je eventueel voor een lichtere set. Puur amusement is steeds verzekerd.

Denk er dan nog eens het mooie en duurzame materiaal bij, en dan weet je gewoon: de Vikings creëerden een spel dat met gemak de eeuwen zal trotseren. Dit wordt gegarandeerd een klassieker!

  • Spelmateriaal
    10
  • Tactiek
    6
  • Complexiteit
    4
  • Interactie
    8
Share.